·Título: Senlleiras
·Autora: Antía Yañez Rodríguez
·Xénero: novela, narrativa
·Data de publicación: xullo 2018
·Editorial: Galaxia
·Número de páginas: 356
·Imaxe da cuberta: Hayat Hussein

Di, do un ao dez, como de ben coñecías a Alda.

250px-Antía_Yáñez.jpgNon coñecía o nome de Antía Yáñez, pero isto non é de estrañar. E xa non só porque teño como materia pendente dedicarme mais pormenorizadamente á lectura en galego, senón porque se trata dunha autora moi nova aínda. Nacida en Burela no ano 1991, obtivo o Premio de Narrativa Illa Nova 2018 da Editorial Galaxia coa novela que ocupa esta crítica.

Pero a pesar da súa idade, podo sinalar algunhas cousas mais antes de empezar a falarvos da obra. É enxeñeira de Camiños, aínda que nunca exerceu. Profesionalmente, dedícase á xestión dunha academia en Cecebre, onde imparte talleres de escritura a rapazas e rapaces.

O que si que levou a cabo, ao parecer con bastante acerto, é o seu labor literario, dado que conta con varios premios literarios. Entre eles, caben destacar, o Certame de Microrrelatos “Lonxa Literaria” 2013, de Moaña, o Premio de Relatos Curtos “Os Viadutos” 2014, de Redondela, e o Certame Literario de Poesía e Narración Breve de Cambre (2016). A finais de 2016 publicaba a súa primeira novela, O misterio de Portomarín.

A novela das mulleres que rachan co silencio.

Unha influencer sobe unha foto ás redes sociais onde aparece unha man fantasma. Xusto unha semana máis tarde, a moza é atopada morta.

A partir deste fío técense as vidas de varias mulleres de diferentes séculos. Mulleres que tiveron que vivir as súas vidas supeditadas ás dos seus homes, baixo as estritas normas non escritas (ou si) que as sinalaban como inferiores. Mulleres que, cando intentaron recuperar o único que lles pertencía por dereito, a súa vida, viron como ata esta lles podía ser arrebatada.

Tempos que semellan totalmente diferentes, pero que non o son tanto. Mulleres senlleiras que merecen ser lembradas.

E, como xa vos distes de conta a estas alturas, esta é a primeira crítica escrita en galego integramente neste espazo. Aínda que, como xa sabedes, non é a primeira vez que lemos e falamos de literatura galega. Xa comentei fai uns meses, cando celebramos o Día Das Letras Galegas 2018 coa figura de María Victoria Moreno, que sentía un compromiso ben forte coa literatura da nosa terra e da nosa identidade. Houbo protestas xustificadas, por que cando estades a falar de literatura galega non escribides en galego? Si, era un erro. E ímolo intentar arranxar pasiño a pasiño.

Permitídeme unha pequena aclaración. Doéme sentir que escribir este post en galego resúltame traballoso. Non estou acostumada, fállanme as palabras, consulto o dicionario cada dous por tres. Non obstante, non sei a que é debido (perdoade, por favor, os errores que seguramente estarei a cometer), ou si que o sei, dado que a lingua que eu emprego no meu día a día, no meu traballo, coa miña familia (aínda que xa sabedes que a miña muller non e galegofalante, enténdeme a perfección) e coas miñas amizades. Dado que o galego se trata, sempre se tratou, do mellor xeito para min para expresarme. Recalco: sigo sentindo ese compromiso coa literatura de aquí.

Por certo, desto tamén fala a novela da que estou a piques de falar. Senlleiras.

—Desculpe a miña curiosidade, pero… como é que fala vostede galego?

Corona sorriu e deulle un trago longo ao seu vaso.

—Escoitou vostede falar algunha vez das irmandades da Fala?

Que imos atopar nesta novela? É complicado de resumir. Pero eu sentín un flechazo con ela que se afianzou cando coñecín vía Twitter a autora da mesma, Antía Yáñez (benditas Redes Sociais). Dalgún xeito, eu souben que esta historia me ía gustar, que ía resultar especial para min. Dalgún xeito, souben que eu a precisaba, que as mulleres na literatura a precisamos.

Como se adianta na sinopse que indiquei mais arriba, a novela intercambia diferentes historias de varias mulleres para lograr transmitir unha mensaxe común. Non só por isto se produce una estrutura formal que se sae da típica fórmula senón que, ademais, existen variacións constantes no tipo de narradora: terceira persoa omnisciente, protagonista, algunha que outra segunda persoa (encántame este toque), recortes de periódicos e conversacións de whatsapp… Unha mistura actual, urbana e moi útil, que case nos fan gozar de diferentes novelas polo prezo dunha soa.

Pois se a mamá non a quería, se súa nai non era coma as demais nai, entón tería que enxugar as bágoas e seguir adiante soa. Quizas ela, ao contrario do que pensara sempre, non tiña nada de malo. ao mellor onde había algo malo era na mamá. Ese pensamento consolouna algo.

A lectura é, polo tanto, moi dinámica pero profunda ao mesmo tempo. Antía Yáñez manexa coa suavidade dunha pianista estas letras, úneas e remóveas. Quéreas. A unión coas mulleres senlleiras de Antía recórdame o que sentín coa lectura de V y V Violación y Venganza de Pilar Bellver. Tamén me fixo acordarme, con nostalxia, das rapazas fortes e imparables da novela Amor Divino, Amor Profano de Sandra Ferrer.

Senlleiras.jpg

Senlleiras. O título do libro xa é, en si, unha declaración de intencións. Mais aínda, despois de ler a dedicatoria da novela:

A todas as mulleres

do pasado, do presente e do futuro

que sufriron, sofren e sufrirán.

Non agardedes a que aparezan as pantasmas

Senlleiras significa en soidade, soas. Sen compañía. Así aparecen as protagonistas da obra, reflectidas tamén na fabulosa imaxe de portada.

Son mulleres do pasado, reflectidas na figura de Alana. A súa historia arranca na primavera de 1913, cando chega ca súa nai a Vila Chorima a servir. Dende moi pequena, mostra unha intelixencia que é perigosa para unha meniña. Tamén, unha predilección moi temperá pola lectura. Son as mulleres do presente (ano 2017), enfocadas na personaxe de Alda, a influencer que aparece morta despois de subir una imaxe as redes sociais onde aparece unha man fantasma que se volve viral. Alda, que garda escuros segredos que nin sequera Navia, a súa mellor amiga, chegou a coñecer. E son as mulleres do futuro, que diría, están representadas por Navia. Navia, que se enfronta con moita dor a perda da súa íntima amiga, que loita contra os roles femininos e que mostra unha fortaleza envexable.

Pronuncia o seu nome en baixiño, mentre preme o botón do ascensor.

Alda, Alda, Alda. Sempre Alda.

Por iso está Navia alí, na casa dun completo desconocido. Por Alda.

Dicir que necesitaba respostas é quedar curta. É quedar moi curta.

En canto a contexto xeográfico da obra, A Coruña será o marco principal onde se desenrolen os feitos. E xa sabedes, queridas miñas, que a min que as historias se ambienten nun lugar tan coñecido como é a miña propia casa, encántame. Así que celebro a maneira de Antía de reflectir esta cidade con tanta tenrura e cariño. Mención especial a El Pato Mareado e as súas cervexas con flocos de millo.

En conclusión, e supoño que a estas alturas xa vos faredes unha idea, trátase dunha desta novelas que sempre desexei ler. Novela cunha mensaxe pasada, presente e futura, plagada de mulleres, dos seu berros (mulleres que rachan co silencio. Acórdome aquí de Elena Fortún) e dos seus fantasmas. Unha historia intelixente, complexa e sinxela, que nos acerca a unha moza promesa da literatura da que, por favor, espero ler moito moito mais.

Valoración: imprescindible

Adquire Senlleiras aquí.

Aquel era o prezo a pagar por evitar que unha abella traizoeira che chuchase o zume.

A vergoña. O silencio.

A culpa.

Responder

Introduce tus datos o haz clic en un icono para iniciar sesión:

Logo de WordPress.com

Estás comentando usando tu cuenta de WordPress.com. Cerrar sesión /  Cambiar )

Google+ photo

Estás comentando usando tu cuenta de Google+. Cerrar sesión /  Cambiar )

Imagen de Twitter

Estás comentando usando tu cuenta de Twitter. Cerrar sesión /  Cambiar )

Foto de Facebook

Estás comentando usando tu cuenta de Facebook. Cerrar sesión /  Cambiar )

Conectando a %s